Trong các mô hình nhà màng, nhà lưới hiện đại, hệ thống tưới tự động không chỉ đơn thuần là cấp nước, mà còn là “bộ não” điều phối dinh dưỡng, nhịp sinh trưởng và hiệu quả sản xuất của cây trồng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hệ thống nhanh xuống cấp, bơm hỏng, van tắc, tưới không đều… chỉ vì vận hành sai cách hoặc cài đặt chưa đúng ngay từ đầu. Bài viết này được Kieufarm biên soạn nhằm giúp người vận hành hiểu rõ cách sử dụng Bộ trung tâm điều khiển hệ thống tưới tự động gồm 01 bơm tưới và 02 cổng châm phân, từ đó chủ động kiểm soát hệ thống, hạn chế rủi ro và tối ưu hiệu quả sản xuất lâu dài.
Hướng dẫn sử dụng hệ thống tưới tự động đúng kỹ thuật.
Tổng quan về Bộ điều khiển hệ thống tưới tự động
Bộ trung tâm điều khiển tưới tự động là nơi tập trung quản lý toàn bộ hoạt động của hệ thống tưới, bao gồm:
- Điều khiển bơm tưới và van tổng.
- Điều khiển 02 cổng châm phân (van AB).
- Lập lịch tưới tự động thông qua bộ hẹn giờ (Timer).
- Cho phép vận hành linh hoạt ở 2 chế độ: Thủ công và Tự động.
Việc nắm rõ nguyên lý hoạt động sẽ giúp người vận hành chủ động hơn trong mọi tình huống sản xuất.
Quy trình vận hành hệ thống tưới tự động cơ bản
Trong thực tế sản xuất, rất nhiều sự cố của hệ thống tưới tự động như bơm nhanh hỏng, đường ống rò rỉ, tưới không đều hoặc hệ thống hoạt động không đúng lịch đều bắt nguồn từ việc khởi động và vận hành sai quy trình. Vì vậy, trước khi đưa hệ thống tưới tự động vào hoạt động, người vận hành cần tuân thủ đầy đủ các bước cơ bản dưới đây để đảm bảo an toàn – ổn định – hiệu quả lâu dài.
Bước 1: Kiểm tra sơ bộ toàn bộ hệ thống
Trước khi cấp điện và cho hệ thống tưới tự động hoạt động, cần dành vài phút để kiểm tra nhanh cả phần điện lẫn phần nước.
- Ở hệ thống điện, hãy kiểm tra dây dẫn, cầu dao (CB) và các đầu nối trong tủ điều khiển, đảm bảo không có dấu hiệu lỏng lẻo, chập cháy hoặc hở điện.
- Ở hệ thống nước, cần kiểm tra các van khóa, đường ống, bồn chứa và khu vực kết nối để chắc chắn rằng không có rò rỉ, tắc nghẽn hay hư hỏng bất thường.
Đây là bước đơn giản nhưng đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng tránh các sự cố nghiêm trọng khi hệ thống tưới tự động bắt đầu vận hành.
Ở hệ thống điện, hãy kiểm tra dây dẫn, cầu dao (CB) và các đầu nối trong tủ điều khiển.
Bước 2: Cấp nguồn cho tủ điều khiển
- Sau khi đã kiểm tra an toàn, tiến hành bật CB tổng của tủ điện để cấp nguồn cho hệ thống.
- Khi đèn nguồn (Power light) trên tủ sáng lên, điều này cho biết hệ thống đã được cấp điện đầy đủ và sẵn sàng đi vào hoạt động.
- Nếu đèn nguồn không sáng hoặc có dấu hiệu bất thường, không nên tiếp tục vận hành mà cần kiểm tra lại nguồn điện trước.
Bước 3: Lựa chọn chế độ vận hành phù hợp
Bộ trung tâm điều khiển hệ thống tưới tự động cho phép vận hành hệ thống tưới tự động ở hai chế độ khác nhau, tùy theo mục đích sử dụng:
- Chế độ Thủ công (Manual).
- Chế độ Tự động (AUTO).
Mỗi chế độ phù hợp với những mục đích sử dụng khác nhau và sẽ được hướng dẫn chi tiết bên dưới.
Bộ trung tâm điều khiển cho phép vận hành hệ thống tưới tự động ở hai chế độ khác nhau.
Hướng dẫn vận hành theo từng chế độ
1. Chế độ Thủ công (Manual)
Chế độ này cho phép người vận hành bật/tắt trực tiếp từng thiết bị mà không phụ thuộc vào Timer.
Ứng dụng thực tế:
- Kiểm tra hoạt động của bơm, van, hệ thống tưới.
- Súc rửa đường ống.
- Vận hành tạm thời khi cần xử lý sự cố hoặc điều chỉnh kỹ thuật.
Lưu ý: Trong chế độ Thủ công, toàn bộ việc bật/tắt phụ thuộc vào người vận hành. Khi thiết bị đang hoạt động, đèn báo tương ứng sẽ sáng để dễ theo dõi trạng thái.
2. Chế độ Tự động (AUTO)
Ở chế độ này, hệ thống tưới tự động hoạt động hoàn toàn theo lịch tưới đã cài đặt trên Timer.
Bơm tưới và van tổng: Tự động bật/tắt đúng thời gian ON/OFF đã lập trình.
Cổng châm phân (02 van AB):
- Các van châm phân được điều khiển đồng bộ theo hoạt động của bơm.
- Trường hợp cần tưới nước trắng (không châm phân), người vận hành có thể tắt thủ công công tắc van châm phân ngay cả khi bơm đang chạy ở chế độ AUTO.
Chế độ AUTO đặc biệt phù hợp với các mô hình sản xuất quy mô lớn, giúp tiết kiệm thời gian, giảm phụ thuộc nhân công và hạn chế sai sót trong quá trình tưới.
Chế độ AUTO đặc biệt phù hợp với các mô hình sản xuất quy mô lớn.
Những lưu ý quan trọng khi vận hành hệ thống tưới
Trong quá trình sử dụng hệ thống tưới tự động, yếu tố an toàn và bảo trì luôn cần được đặt lên hàng đầu. Dưới đây là một số lưu ý bạn cần nắm rõ:
1. An toàn điện
- Không tự ý sửa chữa: Tuyệt đối không tự ý mở tủ điện hoặc sửa chữa khi hệ thống đang được cấp điện. Mọi can thiệp kỹ thuật phải được thực hiện bởi người có chuyên môn và đã ngắt nguồn điện chính.
- Tránh nước: Đảm bảo tủ điều khiển và các thiết bị điện luôn được che chắn, tránh tiếp xúc trực tiếp với nước mưa hoặc nước tưới để phòng ngừa chập điện, hỏng hóc thiết bị.
- Tiếp đất: Đảm bảo hệ thống điện (đặc biệt là bơm) được nối đất an toàn để bảo vệ người vận hành khỏi nguy cơ giật điện.
2. Vận hành bơm và nước
- Tránh bơm khô: Tuyệt đối không để bơm hoạt động khi không có nước (chạy khô). Điều này sẽ làm cháy phớt cơ khí và motor bơm. Luôn kiểm tra nguồn nước trước khi chuyển sang chế độ hoạt động (đặc biệt là chế độ AUTO).
- Áp suất: Định kỳ kiểm tra đồng hồ áp suất (nếu có) để đảm bảo áp suất hệ thống nằm trong giới hạn cho phép. Áp suất quá cao có thể gây vỡ ống.
- Lọc nước: Đảm bảo hệ thống lọc hoạt động tốt và vệ sinh lưới lọc định kỳ để tránh tắc nghẽn van, béc tưới và bảo vệ bơm.
3. Vận hành châm phân
- Kiểm tra dung dịch: Luôn kiểm tra lượng dung dịch phân bón còn lại trong bồn trước khi bắt đầu chu kỳ tưới có châm phân.
- Van phân: Khi cần Tưới nước trắng, hãy nhớ tắt bằng tay công tắc của van châm phân ngay cả khi hệ thống đang ở chế độ AUTO.
- Súc rửa: Sau mỗi ngày châm phân, nên cho hệ thống chạy nước trắng trong vài phút cuối để súc rửa đường ống và các van châm phân, tránh lắng cặn, gây tắc nghẽn hoặc ăn mòn.
4. Bảo trì định kỳ
- Kiểm tra dây điện/kết nối: Kiểm tra định kỳ các kết nối dây điện trong tủ có bị lỏng lẻo hay không.
- Kiểm tra Timer: Khoảng 3 - 6 tháng, nên kiểm tra lại độ chính xác của thời gian thực trên Timer, vì đồng hồ có thể bị sai lệch nhỏ theo thời gian.
- Vệ sinh thiết bị: Giữ cho tủ điện và khu vực đặt Bơm luôn sạch sẽ, thoáng mát.
Kiểm tra định kỳ các kết nối dây điện trong tủ có bị lỏng lẻo hay không.
Hướng dẫn cài đặt bộ hẹn giờ (Timer)
Trong hệ thống tưới tự động, bộ hẹn giờ (Timer) đóng vai trò quyết định đến thời điểm tưới, thời gian tưới và tần suất lặp lại mỗi ngày. Nếu Timer được cài đặt chính xác, toàn bộ hệ thống sẽ vận hành nhịp nhàng, đồng đều và gần như không cần can thiệp thủ công.
Hệ thống tưới tự động của Kieufarm sử dụng Timer KG316T-II. Do bơm là thiết bị công suất lớn, Timer không điều khiển trực tiếp bơm mà ra lệnh ON/OFF thông qua khởi động từ, từ đó kích hoạt bơm một cách an toàn và ổn định.
Dưới đây là các bước cài đặt Timer theo đúng trình tự kỹ thuật.
Bước 1: Chuẩn bị và khởi động Timer (chỉ thực hiện lần đầu)
- Ở lần sử dụng đầu tiên, cần thực hiện thao tác khởi động để Timer sẵn sàng cho việc lập trình.
- Trước hết, cắm nguồn cho bộ hẹn giờ và chờ khoảng 5 phút để thiết bị ổn định.
- Sau đó, nhấn và giữ nút C (Reset) rồi thả ra. Màn hình sẽ khởi động lại và chuyển sang trạng thái cho phép cài đặt chương trình.
Bước 2: Mở khóa phím để cho phép cài đặt
- Trong một số trường hợp, Timer đang ở trạng thái khóa phím để tránh thao tác nhầm. Khi đó, trên màn hình sẽ xuất hiện biểu tượng khóa (ký tự “a ngược”).
- Để mở khóa, nhấn liên tục nút C/R cho đến khi biểu tượng khóa biến mất. Khi đó, các nút chức năng mới có thể sử dụng để cài đặt thời gian và chương trình tưới.
Bước 3: Cài đặt thời gian thực cho Timer
Việc cài đặt thời gian thực là bước bắt buộc để các chu kỳ tưới diễn ra đúng giờ.
Trước tiên, nhấn vào biểu tượng Đồng hồ để vào chế độ chỉnh thời gian. Sau đó:
- Dùng nút D+ để chọn ngày trong tuần (từ thứ 2 đến Chủ nhật).
- Dùng nút H+ để chỉnh giờ hiện tại.
- Dùng nút M+ để chỉnh phút hiện tại.
Sau khi hoàn tất, kiểm tra lại ngày – giờ – phút hiển thị trên màn hình để đảm bảo Timer đã chạy đúng với thời gian thực tế.
Bước 4: Lập trình thời điểm BẬT (ON) cho hệ thống tưới
Sau khi đã cài đúng thời gian thực, tiến hành lập lịch tưới.
Nhấn nút P, màn hình sẽ hiển thị 1ON – đây là chương trình bật đầu tiên trong ngày.
Tại đây, người dùng thực hiện:
- Nhấn D+ để chọn ngày tưới (có thể chọn một ngày cụ thể hoặc nhiều ngày lặp lại).
- Nhấn H+ để chọn giờ bắt đầu tưới.
- Nhấn M+ để chọn phút bắt đầu tưới.
Bước này xác định chính xác thời điểm hệ thống tưới bắt đầu hoạt động.
Bước 5: Lập trình thời điểm TẮT (OFF) cho hệ thống tưới
Sau khi hoàn tất cài đặt ON, nhấn nút P thêm một lần nữa. Màn hình sẽ chuyển sang 1OFF – đây là thời điểm hệ thống ngừng hoạt động tương ứng với chương trình 1ON vừa cài.
Tương tự như bước trên, người dùng:
- Chọn ngày bằng D+.
- Chọn giờ bằng H+.
- Chọn phút bằng M+.
Khoảng thời gian giữa ON và OFF chính là thời lượng tưới của chu kỳ đó.
Bước 6: Cài đặt nhiều chu kỳ tưới trong ngày (nếu cần)
Timer KG316T-II cho phép cài đặt tối đa 16 cặp ON/OFF mỗi ngày, phù hợp với nhiều mô hình tưới khác nhau.
Lưu ý:
- Khoảng cách tối thiểu giữa một cặp ON và OFF là 1 phút.
- Các chương trình ON/OFF sẽ chạy tuần tự theo thứ tự đã cài đặt.
- Người dùng nên tính toán thời gian tưới hợp lý, tránh cài đặt quá dày gây áp lực cho hệ thống và ảnh hưởng đến tuổi thọ bơm.
Bước 7: Lưu chương trình và đưa Timer vào chế độ hoạt động
Sau khi hoàn tất toàn bộ cài đặt, nhấn lại biểu tượng Đồng hồ để thoát khỏi chế độ lập trình. Timer sẽ tự động lưu các chương trình đã cài.
Cuối cùng, sử dụng nút Manual (màu đỏ) để chuyển Timer về chế độ AUTO. Đây là bước rất quan trọng để hệ thống tưới tự động bắt đầu vận hành theo đúng lịch tưới đã lập trình.
Sử dụng nút Manual (màu đỏ) để chuyển Timer về chế độ AUTO.
Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng Timer
Nút C (Reset): Chỉ sử dụng khi cần xóa toàn bộ chương trình và cài đặt lại từ đầu.
Nút Manual (ON / OFF / AUTO):
- ON: Bật cưỡng bức, bỏ qua chương trình.
- OFF: Tắt cưỡng bức.
- AUTO: Vận hành theo lịch đã cài.
- Sau khi cài đặt xong, bắt buộc phải để ở AUTO thì Timer mới hoạt động tự động.
Một hệ thống tưới tự động tốt không chỉ nằm ở thiết bị, mà còn ở cách người dùng vận hành và kiểm soát nó mỗi ngày. Khi hiểu đúng nguyên lý, cài đặt chuẩn và duy trì thói quen kiểm tra – bảo trì định kỳ, hệ thống tưới tự động sẽ hoạt động ổn định, cây trồng phát triển đồng đều và chi phí sản xuất được tối ưu rõ rệt. Nếu bạn đang cần tư vấn thiết kế, lắp đặt hoặc tối ưu hệ thống tưới – châm phân tự động hay hệ thống tưới thông minh Smart IoT cho mô hình nhà màng, nhà lưới, Kieufarm luôn sẵn sàng đồng hành, từ khảo sát thực tế đến giải pháp vận hành phù hợp cho từng điều kiện sản xuất.
Kieufarm – Đồng hành cùng nhà nông trong từng chi tiết vận hành.
-----------------------//-----------------------------
CÔNG TY TNHH KIEUFARM
Địa chỉ: 21/8 Đường số 25, Khu phố 5, Phường Hiệp Bình Chánh, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Địa chỉ kho: 27 Võ Thị Liễu, Phường An Phú Đông, Quận 12, TP.HCM.
Tổng đài: 1900 633 527
Hotline/Zalo CSKH: 0343 709 005
Email: kieufarm@gmail.com
---------------------
Facebook | Zalo OA | Tiktok | Youtube
